Hoe voorkom je onnodige kritiek op jouw plan?

Kritiek op je plan voorkomenWanneer je werkt aan maatschappelijk en politiek gevoelige vraagstukken, krijg je op een zeker moment kritiek. Je krijgt te maken met mensen of organisaties die zich niet gehoord voelen, of die vinden dat hun belang in het geding is. Dit maakt het implementeren van plannen moeilijk en frustrerend.


Belanghebbenden houden het plan tegen door allerlei bezwaar procedures, door verh
itte discussies te voeren, maar ook door hun cruciale investering of medewerking terug te trekken.

Kritiek is ook nooit geheel te voorkomen. Maar veel kritiek kan voorkomen worden door goede voorbereiding en onderzoek.

Allereerst moet je je afvragen of je werkelijk de perspectieven van alle relevante partijen hebt onderzocht. Heb je echt een zo breed mogelijk publiek gehoord die gevolgen zal ondervinden van jouw plan? Ook degenen waarvan je weet dat ze moeilijk gaan doen of die ongewenste perspectieven zullen inbrengen? Denk aan overheidsinstellingen, relevante bedrijven en (groepen) burgers, die je eigenlijk altijd irritant vindt. Neem hun perspectieven ook mee.

Verder moet je de perspectieven goed analyseren, omdat partijen niet altijd expliciet kunnen verwoorden wat ze precies bedoelen. Daarom moet je zelf vooronderzoek doen.

Wanneer je dit onderzoek doet, maak je een onderscheid tussen de rechten en belangen van de verschillende partijen. Voorbeelden van rechten zijn het recht op vrijheid van meningsuiting, het recht op vrijheid van godsdienstuiting en het recht op welzijn. Het probleem is echter dat rechten vaak conflicteren. In het debat over het ritueel slachten van dieren zonder verdoving had je bijvoorbeeld het conflict tussen het recht op vrijheid van godsdienstuiting en het recht op welzijn van dieren.

Voorbeelden van belangen kunnen zijn belangen in economische welvaart, in recreatie, in een gezonde leefomgeving, in behoud van cultuur. Een aantal jaar geleden was er het plan om een snelweg door het Naardermeer te trekken. Hierin speelden, naast bepaalde rechten, ook belangen mee. Zoals het belang in schone lucht en behoud van recreatie, maar ook belangen in doorstroming van het verkeer t.b.v. economische welvaart.

Wanneer je de verschillende perspectieven gaat afwegen, kun je het beste deze rechten en belangen letterlijk in kaart brengen. Dan zie je duidelijk de conflicten tussen de verschillende rechten en belangen.

Maak daarbij ook een inventarisatie van de argumenten voor deze rechten en belangen, en de eventuele tegenargumenten. Check ook of er drogredenen in voorkomen. Met een dergelijke inventarisatie kun je een afweging maken. Je hebt dan helder welke rechten en belangen zwaarder wegen en waarom. Als je dergelijk vooronderzoek doet, ben je beter voorbereid en is je plan beter bestand tegen kritiek, omdat je een weloverwogen plan hebt en niet een die uit de lucht gegrepen lijkt te zijn.