Ik zou wel iets willen doen, maar ik weet niet wat?!?

Categorie: Waarden & Idealen | 0

Idealen. Sommigen hebben een heel duidelijk beeld van wat ze willen – voor zichzelf en/of voor de wereld. Maar de meesten van ons niet. We hebben wel idealen, maar die zijn vaag, versnipperd of veranderen continu.

Idealisten worden vaak geassocieerd met gebrek aan realisme, met name door cynische mensen die denken dat onrechtvaardigheid en ongelijkheid onvermijdelijk onderdeel zijn van de samenleving, en dat je als individu toch geen bijdrage kunt leveren. Maar idealen hoeven niet onrealistisch te zijn; je kunt ook realistische idealen hebben. Met een realistisch ideaal wil je van de huidige realiteit naar een nieuwe realiteit. Wat er vaak aan ontbreekt is dat idealen blijven hangen in vage woorden als rechtvaardigheid en duurzaamheid (ik beken schuld). Maar hoe concreter hoe beter. Want hoe concreter de idealen zijn, hoe makkelijker je er naar toe kunt werken: met een concreet beeld kun je beter je pad uitstippelen, stappen bedenken en keuzes maken.

Je kunt concrete idealen hebben over armoedebestrijding, vrede, gelijke beloning tussen mannen en vrouwen, afschaffen van de bio-industrie, anti-racisme, klimaat, maar wat zijn jouw idealen? Voor jezelf en voor de wereld?

1. Schrijf jouw 5 belangrijkste waarden op, met de belangrijkste bovenaan en de minst belangrijke onderaan. Denk niet te moeilijk, denk aan situaties die jij belangrijk vond en welke waarden daarbij hoorden. Je kunt ook eerst brainstormen, heel veel waarden opschrijven en daarna kiezen. Je kunt ook  een testje doen op https://www.123test.nl/persoonlijke-waarden-test/

(Voor de oplettende lezer: waarden zijn inderdaad eigenlijk ook idealen. Maar toch splits ik voor de oefening idealen en waarden)

2.  Schrijf een kort verhaal over hoe je leven en wereld waarin je leeft eruitziet over vijf of tien jaar. Schrijf bovenaan de datum van vandaag, maar dan 5 of 10 jaar later om het concreter te maken. Bijvoorbeeld 5 juli 2023. Stel je deze toekomst zo precies en levendig voor en je mag uiteraard zelf kiezen waar je je op focust:  privé, werk, maatschappij, of op alles. Het gaat om je ideaal, dus als je je nu nog niet kunt voorstellen dat het ook gaat lukken, dan is dat geen enkel probleem. Het is juist goed als het ver weg en onbereikbaar lijkt, want zo kom je juist uit je comfortzone.

Gebruik de volgende vragen ter inspiratie:

Algemeen:

  • Welke behoeftes heb jij? En anderen? Denk bijvoorbeeld aan de piramide van Maslow met verschillende behoeften: lichamelijke behoeften, veiligheid en zekerheid, sociaal contact, erkenning en waardering, en zelfverwerkelijking.
  • Waar geef je om? Om wie geef je? Wat zou je nooit los willen laten?
  • Wat raakt je in het nieuws, in gesprekken? Waar strijd je hard voor? Waar krijg je hartkloppingen van, ga je zweten omdat je niet kunt uitstaan wat er gebeurt of gezegd wordt?

Privé:

  • Waar woon je; in welk land, in wat voor gebied, in wat voor huis? Bij het strand, bij het water, in de natuur, in de stad? In een flat, boerderij of hut? In wat voor een buurt woon je? Hoeveel mensen wonen er in je buurt? Wat voor mensen wonen er?
  • Met welke mensen woon je? Woon je alleen of samen, ben je getrouwd of niet?
  • Wat voor levensstijl heb je? Wat voor vervoersmiddel gebruik je? Wat voor voedsel eet je? Wat voor sociale activiteiten heb je? Wat doe je in je vrije tijd?

Werk:

  • Wat voor werk heb je? In welke sector? In welke functie? In welke vorm (eigen bedrijf of werknemer)? Hoeveel uur per week werk je? Hoeveel vrije dagen heb je?
  • Werk je thuis of op een kantoor? Reis je veel voor je werk of niet?

Maatschappij:

  • Hoe ziet het land waar je woont eruit? En de planeet? Qua planten, bomen, huizen, vervoer, dieren, mensen?
  • Hoe gaan mensen met elkaar om? Hoe gaan mensen om met dieren en de natuur?
  • Hoe zien de instituties als onderwijs, politie, overheid, politiek, etc eruit? Hoe staat het met de sociale voorzieningen?

Denk er wederom niet te moeilijk over na, je kunt altijd nog van alles veranderen. Het is een oefening, geen boek dat in steen gegoten is. Probeer ook niet alvast in te vullen of iets mogelijk is of niet. Je bent vrij om je ideale leven en wereld te beschrijven.

3. Lees je waarden en verhaal nog een keer (of lees het voor aan een ander) en probeer de belangrijkste punten eruit te halen: wat valt op, wat is kenmerkend, waarin maak jij, anderen of de maatschappij een ontwikkeling of verandering door?  Welke punten uit je verhaal kun je omzetten in idealen?

4. Schrijf je waarden naast elkaar op en schrijf daaronder de punten die je hebt kunnen/willen omzetten in idealen.

Wat voorbeelden ter inspiratie

Waarde: Rechtvaardigheid
Belangrijke punten:
Gelijke beloning man/vrouw
Armoedebestrijding

Waarde: Liefde
Belangrijke punten:
Vluchtelingen helpen
Meer buren contact

Waarde: Natuurlijkheid
Belangrijke punten:
Meer biologische voedselproductie
Minder gebruik plastic materialen

“Maar! Mijn waarden matchen niet bij m’n verhaal en de belangrijke punten die ik daaruit hebt gehaald?” Dan is dat ook een waardevol inzicht. Ik heb ook een paar keer een toekomstverhaal uitgeschreven, de belangrijke punten daaruit gehaald en proberen te koppelen aan mijn waarden, toen ik erachter kwam dat mijn waarden en mijn toekomstvisie helemaal niet bij elkaar pasten. Toen ben ik gaan reflecteren: is dit slechts een leuke droom of wil ik dit echt? Vaak besefte ik dat het een leuke droom was, maar niet voor mij! Hopelijk krijg je met deze oefening een beter beeld van wat je idealen zijn en wat ze niet zijn, en kun je daarmee in grote of kleine stappen aan de slag.