Today’s Future: inspirerende onderzoeken over de samenleving

Op 21 en 22 juni 2017 vond het jaarlijkse tweedaagse ISRF Workshop plaats. ISRF staat voor Independent Social Research Foundation en ondersteunt interdisciplinaire en innovatieve onderzoek in de sociale wetenschappen. Dit jaar was het thema Today’s Future: Challenges and Opportunities Across the Social Sciences en vond plaats in Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam (wat me dan wel weer een dubbel gevoel gaf i.v.m. het slavernijverleden van Nederland). Opvallend was dat dit evenement openstond voor iedereen. De sfeer was daar ook naar. Iedereen praatte met iedereen, er waren geen hoge pretenties of intellectuele arrogantie, maar juist oprechte nieuwsgierigheid naar elkaars werk of achtergrond.

onderzoeken over de samenlevingHet evenement bestond uit presentaties, exposities en paneldiscussies over de onderzoeken naar diverse sociale problemen in de wereld en de beeldvorming daarover. Ik kreeg nieuwe inzichten over deze problemen en onderliggende fundamentele vragen, maar ook inspiratie over hoe je van de gebaande onderzoekspaden kunt afwijken en op een andere manier een project kunt opzetten.

Ik wil graag de voor mij meest inspirerende onderzoeken delen, zodat je ook weer nieuwe ideeën, invalshoeken of kennis krijgt voor jouw werk als verantwoordelijk voelend burger of professional. Als je meer wilt weten, klik vooral op de bijbehorend link naar het onderzoek en/of de publicaties, en speur vooral het internet af als je echt geïnteresseerd bent in een bepaald onderwerp 🙂 En mocht je zelf onderzoeker zijn en een fonds nodig hebben, check dan vooral de website van ISRF!


Migranten verhalen over burgerschap – een atlas over thuishoren in Europa –
Nishat Awan

Wat zijn de grenzen van Europa, hoe zijn die bepaald en wie hoort bij Europa? Nishat Awan onderzoekt deze vragen door migratie en verhalen van burgerschap te visualiseren. Ze heeft een nieuwe kaart ‘getekend’ vanuit het perspectief van degenen die de grenzen willen oversteken. Kaarten worden namelijk gemaakt door mensen met macht, en daarmee creëren ze een wereld, en definiëren ze wie burgers zijn en wie niet. De verhalen van de migranten dagen het denken over Europa, grenzen en burgerschap uit. Bijvoorbeeld dat de grenzen van burgerschap niet altijd bij de landsgrenzen liggen, maar in bepaalde steden waar migranten verblijven. Haar boek Diasporic Agencies: Mapping the City Otherwise gaat hier ook over (ik vond ook een conceptversie van dit boek online als PDF) en er zijn enkele exposities geweest waar de visualisaties tentoongesteld werden. Hopelijk komen er in de toekomst weer nieuwe exposities.


Fotografische verhalen van en door (ex)gedetineerden
Julie Parsons

Met het PeN project wil Julie Parsons gevangenen en ex-delinquenten die in een ‘resocialisatieprogramma’ op het platteland zitten de kans geven hun persoonlijke ontwikkeling te delen, en om een dialoog met de gemeenschap te faciliteren om sociale uitsluiting in de toekomst te voorkomen. Het programma op het platteland omvat verschillende activiteiten zoals kunst maken, koken, en schrijven. De mannen (het waren alleen mannen) kregen fototoestellen om hun persoonlijke en creatieve ontwikkelingen vast te leggen, en er is een site en blog om deze ontwikkelingen te delen met de buitenwereld en zo de dialoog aan te gaan. In de presentatie las ze een aantal stukjes uit het blog voor, waarin gevangenen hun gevoel van opluchting en waardering uitte voor de steun en erkenning van hun mens-zijn van de gemeenschap. Het blijkt dat ex-gedetineerden bij terugkeer in de maatschappij vaak het gevoel hebben dat al hun persoonlijke ontwikkeling voor niets is geweest, vanwege het stigma en de sociale uitsluiting, maar nu ze al in contact zijn gekomen met de buitenwereld, worden er al connecties gemaakt tijdens hun ontwikkelingsproces. De blogs en foto’s kun je hier vinden.


Verschillende ideeën over het basisinkomen –
Jurgen de Wispelaere

Het basisinkomen wordt vaak gepresenteerd als één idee, terwijl het eigenlijk gezien zou moeten worden als een groep concrete voorstellen die belangrijke karakteristieken delen, maar die ook op belangrijke punten verschillen van elkaar op bijvoorbeeld het gebied van politiek ontwerp en implementatie. De stelling van De Wispelaere is dat het basisinkomen idee wel wat uitdagingen heeft om een robuuste achterban te creëren en om ideologische en politieke kloven te overbruggen. Voor wie zich bezighoudt met basisinkomen, hij heeft meerdere artikelen geschreven over het basisinkomen.

 

onderzoeken over de samenleving


Socio-ecologische verandering rondom Ikiam University in de Amazone – Nina Moeller

Nina Moeller onderzoekt de processen van socio-ecologische verandering rondom de ontwikkeling van Ecuador’s nieuwe universiteit Ikiam in de Amazone. Ikiam speelt een belangrijke rol in de strategie van de overheid om een groene kennis economie te ontwikkelen als onderdeel van de algehele ‘post-neoliberale’ modernisering. Moeller onderzoekt daarbij de oorsprong en effecten van Ikiam. Op het eerste gezicht klinkt het misschien fantastisch, maar uit haar presentatie bleek dat de universiteit niet echt past in de Amazone. Zo zijn de tegels van de buitenvloeren wit en zijn er airco’s geplaatst, men verliest zo het contact met de werkelijke temperatuur en klimaat van de Amazone (terwijl de Amazone laat zien hoe je op een natuurlijke manier koel kan blijven). Helaas kon ik nog geen andere site van haar werk vinden, maar wellicht ben jij beter in Google 😉


Archeologie van afval
– James Symonds

James Symonds liet een aantal projecten en onderzoeken van andere onderzoekers zien om aan te geven dat  archeologie niet alleen maar gebruikt wordt om eeuwenoude resten op te graven en om zo het verleden in kaart brengen. Ook in onze huidige tijd is archeologie bruikbaar voor onderzoek: namelijk onderzoek naar (de sporen van) afval. Een indrukwekkend voorbeeld ging over de immigratiestrategie van de VS om de grensoversteekplaats bij de woestijn in Arizona juist niet te bewaken. Met deze strategie worden mensen aangezet tot het oversteken van grenzen met extreem zware condities en een hoog risico op overlijden. Ze moeten namelijk eerst 5 dagen lopen door de woestijn. Alleen, je kunt niet voldoende water meenemen voor 5 dagen, en dat weten de beleidsmakers. Het gevolg is dat velen die de oversteekpoging toch wagen, sterven.

“They’re turning the desert into a killing field”.

Aan de hand van o.a. de archeologie van afval heeft men hier onderzoek naar gedaan.  Jason de Leon heeft hier een boek over geschreven: Land of the Open Graves – Living and Dying on the Migrant Trail.


Over de morele kwaliteit van politieke compromissen – 
Patrick Overeem

In een moderne democratie moeten politici op vredige en verantwoordelijke manier tegemoetkomen aan verschillende morele posities. Vaak worden er compromissen gesloten, maar burgers en media houden niet van compromissen en politici verbergen dat er compromissen zijn gesloten. Overeem werkt aan een integraal ethisch raamwerk voor de beoordeling van de morele kwaliteit van politieke compromissen. Het is nodig een dergelijk raamwerk te hebben, omdat in deze tijden van polarisatie en populisme, politieke compromissen essentieel zijn, maar ook impopulair en moeilijk te bewerkstelligen. Publicaties van Overeem zijn hier te vinden.

Over digitaal kolonialisme, vrijheid en aristocratie – Naema Tahir

Naema Tahir is assistent professor Recht bij University College Roosevelt, en tevens schrijver. Zij had geen onderzoek gedaan via ISRF, maar ze was wel spreker van een van de paneldiscussies. Haar uitspraken zetten me aan het denken, waaronder deze:

onderzoeken over de samenleving

“Digital colonialism: when we spread our wealth and happiness (through social media) we say: you can watch, but you can’t come.”

Iets waar ik zelf veel over nadenk de laatste tijd: wat voor illusie creëren we met z’n allen door allerlei mooie ervaringen, situaties en dingen online te posten, en wat zeggen we daarmee tegen anderen? Ze deed ook uitspraken over hoe vrouwen van verschillende culturen tegen vrijheid aankijken. Voor westerse vrouwen is individuele vrijheid echte vrijheid, maar islamitische vrouwen zien dat niet als vrijheid, zij kijken meer naar het collectief. Ook gaf Tahir aan dat we in de discussie over democratie ook moeten kijken naar aristocratie. Het beperkte beeld is dat in een aristocratie mensen bepaalde posities erven, maar het idee dat in een aristocratie wijze mensen in een bepaalde positie komen is helemaal vergeten. Kortom, genoeg om over na te denken. Ik heb haar werk zelf nog niet gelezen, maar ik ben zeker nieuwsgierig geworden. Je kunt haar (Nederlandstalige) boeken over o.a. mensenrechten, vrouwenrechten, de multiculturele samenleving en immigratie hier vinden.