Hoe sparren je helpt beter discussies te voeren

Wanneer mensen aan de positieve kanten van vechtsport denken, wordt vaak alleen maar gedacht aan de paar ‘logische’ positieve kanten als jezelf kunnen verdedigen en het krijgen van zelfvertrouwen en discipline. Tijdens mijn trainingen in Sanda (Chinees kickboksen) begon ik te merken dat de trainingen en met name het sparren veel overeenkomsten hebben met het (leren) discussies voeren. Net als in discussies weet je niet wat de ander gaat doen en hoe hij gaat reageren op jou. Ik zou iedereen die sterker in discussies wil staan aanraden om een vechtsport te gaan doen. Ik kan je wel inhoudelijk leren redeneren, maar een vechtsport doen geeft je een betere fysieke en mentale basis. Hieronder vind je een overzicht van mijn inzichten tot nu toe (ik ben ook nog altijd lerende 🙂 )

Sparren en discussies voeren

Omgaan met confrontatie, angst, stress en ongemak.

Als je begint met sparren zullen de eerste paar weken (of misschien maanden zelfs) eng zijn. Althans, als je net als ik bent: iemand die eigenlijk niet van confrontaties en wrijvingen houdt, want sommige mensen hebben deze angst helemaal niet. De angst zit ‘m niet alleen in het ongemakkelijke van confrontaties, het is ook dat je niet weet wat er op je af komt, hoe hard de klappen zullen zijn, en of ze rekening met je houden als newbie. Hoe leer je hiermee omgaan? Door te blijven trainen en het te blijven doen. Keer op keer toch die ‘confrontatie’ aangaan en uit je comfortzone stappen. Alleen door het te doen, leer je ermee omgaan. Dan leer je je rust te bewaren, ook al ben je bang en gestrest, ook al voel je je ongemakkelijk en wil je het liefst weglopen.
Ook bij discussies over met name gevoelige onderwerpen zijn er veel confrontaties. Je voelt dan misschien hartkloppingen of je begint te zweten. Misschien uit woede of uit angst. Misschien wil je niet eens discussies aangaan omdat je ze ongemakkelijk vindt. Maar als je een beetje een kritische geest hebt en een ideaal waar je naar toe wil werken, dan wil je waarschijnlijk toch een opmerking maken als maatschappelijke onderwerpen ter sprake komen. Al is het maar tijdens familiebijeenkomsten of bij de koffieautomaat met collega’s. En voor je het weet zit je in een discussie waar je lijnrecht tegenover iemand staat. Je kunt dan soms weglopen, maar dat kan niet altijd en soms wil je dat ook niet, omdat het onderwerp te belangrijk is. Bovendien denkt die ander dan waarschijnlijk dat hij/zij gewonnen heeft. Je moet dus leren omgaan met ongemak, angst en stress die gevoelige discussies met zich mee brengen.

Klappen incasseren en leren verdedigen

Als je begint met een vechtsport en sparren dan weet je vooral in het begin nog niet zo goed hoe je jezelf moet verdedigen en dan krijg je weleens een klap op je neus. Als je sportschool niet al teveel testosteron mensen heeft die hard macho slaan, maar juist mensen die wel een beetje rekening met je houden als newbie, dan zal de klap niet zo hard zijn. Maar je voelt hem wel. Het prikt in je ogen en zo’n klap voelt ook sullig. Maar ook daar leer je mee omgaan: “oké, die was raak, ik had beter moeten opletten. Het is een kwestie van meer trainen en oefenen. Maar nu moet ik verder, ik kan niet zomaar weglopen” Als je een paar keer klappen heb gehad, dan zul je op een gegeven moment wel leren om die stoten te blocken en jezelf beter beschermen.
Tijdens trainingen leer je ook met oefeningen op een gecontroleerde en veilige manier klappen op je hoofd te verdedigen en te incasseren. Ook dat is de eerste paar keren eng, maar uiteindelijk valt het best mee en kom je erachter dat je niet van glas bent.
In discussies krijg je ook ‘klappen’. Iemand kan heel goed zijn in argumenteren en daardoor scherpe antwoorden hebben op jouw woorden. Je had daar wellicht niet aan gedacht en dan voel je je misschien ook stom of sullig. Of iemand maakt gebruik van drogredenen, bijvoorbeeld persoonlijke aanvallen die vuil zijn en je kwetsen. Ik heb gemerkt dat als je lichamelijk klappen hebt leren incasseren, verbale persoonlijke aanvallen je ook minder raken en je veel meer kunt blijven richten op het discussieonderwerp.

Focus en integriteit behouden

Als de situatie gespannen wordt, je blijft maar klappen krijgen (vuil of niet vuil) en je weet niet meer wat je moet doen, dan is de kans groot dat je (als beginner) het overzicht kwijtraakt. En als je het overzicht kwijtraakt, dan ga je misschien dingen doen die niet verstandig of integer zijn. Boosheid en agressie de overhand laten nemen en in het wilde weg slaan zonder na te denken wat je eigenlijk doet, of juist vanuit angst of wanhoop ineenduiken of weglopen. Als jij even niet meer weet wat je moet doen, dan zullen er mensen zijn die je onzekerheid of onkunde ruiken en hun dominantie willen laten gelden door je te vertellen wat je moet doen, terwijl ze er eigenlijk zelf niet genoeg verstand van hebben en jou dus nog meer in de shit helpen. De kunst is om juist ten tijde van chaos en een achtbaan aan emoties je haarscherpe focus te houden door overzicht en je rust te bewaren en je te herinneren wat je geleerd is en wat voor jou belangrijk is en de rest te negeren.
Zoals je waarschijnlijk wel gemerkt hebt kunnen discussies ook chaotisch en emotioneel zijn. Ook hier is gefocust blijven essentieel, vooral als het gaat om belangrijke kwesties. De ander zal misschien van alles uit de kast halen om jou in een hoek te drijven of stil te krijgen. Maar als je daar er op ingaat, dan dwaal je af van het punt dat je wilde maken. Zelf drogredenen gebruiken en vuile discussies voeren zul je zelf waarschijnlijk niet willen. Ik neem aan dat je je niet tot een kinderlijk niveau van redeneren wil verlagen en je jezelf in de spiegel wil kunnen blijven aankijken. Het kan zijn dat je hard overkomt als je haarscherpe focus hebt en vandaar uit een discussie voert, waardoor omstanders je aan zouden kunnen raden om het anders aan te pakken. Wees gefocust op wat jij denkt dat goed is en het punt maakt. Het is soms lastig om niet te reageren op anderen, of het nou vuile argumenten zijn of verkeerd advies, maar uiteindelijk behoud je daarmee je energie en je integriteit.

Zelf aanvallen, je ruimte innemen en daarmee de ander pijn doen

Toen ik begon met sparren vond ik het aanvallen zelf een van de moeilijkste dingen: mijn ruimte innemen en de ander pijn doen… ik wil(de) de ander helemaal geen pijn doen! Maar dat is natuurlijk absurd als je begint met sparren. Het hele idee is om je tegenstander te raken en dat doet de ander min of meer pijn. Dit hoeft geen bruut geweld te zijn, maar de ander raken is wel onderdeel van het hele ‘spelletje’.
Als je argumenten hebt die het standpunt van de ander onderuit halen, dan doe je de ander ook ‘pijn’. Het kan voor de ander ongemakkelijk worden als je zijn visie aan het wankelen brengt, een visie die hij misschien al z’n hele leven heeft gehad en alles aan heeft opgehangen. Ik kan je verzekeren: dat doet de ander pijn. Jouw ruimte innemen met jouw visie en jouw argumenten kan bij anderen ook ongemak brengen. Vooral als zij gewend waren het hoogste woord te voeren of de dominante persoon te zijn. Hoe moeilijk het ook is om jouw ruimte in te nemen en de ander pijn te doen, vraag je af wat je doel is bij discussies. Vooral als je in de wereld meer sociale rechtvaardigheid wil hebben met soms pijnlijke onderwerpen zoals racisme dan ga je met je (tegen)argumenten de ander pijn doen. Dat is onvermijdelijk. Je kunt het zien als noodzakelijk onderdeel van het proces. Of je nu hard of zacht ‘slaat’ bepaalde punten gaan pijn doen.

Neem de directe weg

De feedback die ik misschien wel het meeste hoor is om de directe weg te nemen. Dat betekent dat je stoot niet via een boog gaat, maar recht naar voren. Voorafgaand aan je stoot of schop trek je ook niet eerst je arm of been terug (vaak wordt gedacht dat je dan meer kracht hebt), maar je arm of been neemt de directe weg. (Sorry, het is wat lastig uitleggen zonder beeld ;)) Als je met een omweg of terugtrekking wilt gaan stoten, dan ziet je tegenstander het al aankomen, en gaat daar op inspelen door je stoot te blocken of een (vuile) tegenaanval te geven.
Ik had het net al over dat bij discussies over gevoelige onderwerpen, jouw opmerkingen en argumenten pijn gaan doen, ook al doe je het op een ‘zachte’ manier. Naar mijn idee is het ook in discussies het beste om de directe weg te nemen. Ik bedoel daarmee dat je niet probeert op je opmerkingen en argumenten probeert te ‘verzachten’ door om de zaken heen te draaien of dat je het omgeeft met fluffy woorden en lichaamstaal. Je punt komt daarmee niet beter over. Verwoord je argumenten simpel en duidelijk en zeg wat je echt bedoelt. De directe weg is de beste, niet de fijnste, maar wel de meest effectieve. Er zijn mensen die zeggen dat je wel voor de zachte aanpak moet gaan. Mijn ervaring is dat je vooral bij gevoelige onderwerpen duidelijk moet zijn en niet om de hete brei moet draaien. Het klopt dat je daarmee sommige mensen wegjaagt, maar ik jaag liever mensen weg, dan dat ik heel lang via de zachte manier iemand mijn punt probeer te laten inzien om er vervolgens achter te komen dat ze toch niet openstond voor mijn ideeën, en alsnog weggaat. Verspilling van energie en moeite.

Niet continu in de aanval gaan

Een valkuil die zowel bij sparren en discussies voorkomt is het continu willen aanvallen. Aanvallen is goed, maar je hoeft niet altijd in de aanval te gaan. Soms is het goed om te wachten en te kijken. Je ziet dan waar de ‘gaten’ vallen, waar iemand niet zijn verdediging goed heeft en waar je op kan inspringen.
Ook bij discussies hoef je dus niet altijd in de aanval gaan. Je hoeft niet steeds gelijk een weerwoord hebben door tegenargumenten te geven. Ook dan kun je wachten en kijken (of luisteren in dit geval). Wachten en luisteren wordt vaak – door jezelf – als zwaktebod gezien, maar dat is het niet. Je kunt dan even rustig ademhalen en zaken op een rijtje zetten. Je ziet beter waar er onduidelijkheden en inconsistenties zijn en je kunt even overdenken hoe je gaat reageren.

Bewust worden van je lichaam, ademhaling en balans

Het behoeft denk ik geen uitleg dat als je leert sparren je je bewust wordt van je lichaam en van hoe je staat. Hoe is je ademhaling? Adem je überhaupt wel? Is je adem gecontroleerd of reageert je adem gestrest op wat er maar op je afkomt? Staan je voeten goed, heb je je dekking goed? Sta je wel recht of hel je naar voren of opzij? Ben je gespannen en heb je je schouders opgetrokken? Er zijn zoveel fysieke punten waar je rekening mee moet houden en moet leren ‘beheersen’ wil je relaxed en goed kunnen sparren. Het gaat om de techniek en rust, niet om wie het hardst slaat vanuit vals machtsvertoon.
Discussies worden gezien als een geestelijke activiteit, nog uitgaande van de oude gedachte van scheiding van lichaam en geest. Maar als je ooit eens een gevoelige of moeilijke discussie hebt gevoerd, dan heb je vast wel gemerkt dat je ging zweten, je sneller of hoger ging ademhalen, je niet lekker op je stoel zat, je lijf gespannen was. Je kunt veel beter denken, argumenteren en discussies voeren als je lekker in je vel zit en je ademhaling rustig is. Dan kun je beter omgaan met stress, beter incasseren, beter focussen, beter luisteren en reageren, en beter je integriteit behouden. Discussiëren is niet alleen een hoofd-activiteit. Een helder hoofd is alleen mogelijk bij een rustig lichaam en rustige ademhaling. Is een discussie toch verhit geweest en ben je daarna kapot? Gun jezelf daarna wat rust. Net als lichamelijk sparren is verbaal sparren ook lichamelijk vermoeiend. Ook hier moet je trainen totdat je genoeg conditie hebt en je niet uitgeput raakt. Totdat je fit bent mag je daarna ook gewoon bijkomen, net als met sporten. Je hoeft niet altijd de strijd aan te gaan.

Leren leren

Als je ooit bewust iets bent gaan leren – wat dan ook – dan weet je dat leren een tijdje duurt. Je leert alleen maar door te oefenen, oefenen en oefenen. Herhalen is leren. Dus ook voor leren sparren en discussies voeren heb je tijd nodig en moet je oefenen. Je herhaalt een techniek, je herhaalt het sparren. Je reflecteert op wat je hebt gedaan en kijkt waar het beter kan en dan probeer je het de volgende keer beter te doen zonder jezelf ‘bestraffen’ dat je suf hebt gereageerd. Ik heb alleen goed leren argumenteren en discussiëren door het heel veel te doen en erop te reflecteren. En ja, soms is het een lange leerweg van fouten en frustratie. Maar als je er voor kiest om in een veilige omgeving van een vechtsport school of discussie workshop te oefenen, dan kan er niet zoveel mis gaan. Je kunt beter veel fouten maken in een veilige omgeving dan overvallen worden op ‘straat’ en daar fouten maken omdat je niet genoeg geoefend hebt.

Dit zijn de punten die ik tot nu toe uit mijn trainingen heb gehaald. Nu zul je misschien denken: “maar praten over belangrijke maatschappelijk kwesties zou helemaal geen gevecht moeten zijn, het moet een open dialoog zijn!” Het is natuurlijk een mooi streven om te zeggen dat we een open dialoog moeten hebben, maar dat is lang niet altijd mogelijk en ook niet altijd gewenst. Een dialoog vereist gelijkwaardigheid en eerlijkheid en dat is er niet altijd. In discussies die gaan over rechtvaardigheid, waarbij iemand onrecht wordt aangedaan, dan is er geen gelijkwaardigheid en dan is het soms van groot belang dat je de ander overtuigt. Bovendien is een dialoog waarbij allerlei emoties en gedachten onderdrukt worden om de lieve vrede maar kunstmatig te bewaren ook geen echte dialoog en zullen de emoties en gedachten via een andere weg of op een andere tijd een uitweg vinden en dan ben je weer terug bij af.