Van vaag naar concreet: Solidarity Economy – Brazilië [6]

Als je zoals ik niet weet wat je precies wilt en enigszins chaotisch begint met een vaag idee “ik wil aan de Braziliaanse kust zakelijke mogelijkheden in duurzaamheid onderzoeken”, dan kun je makkelijk verdwalen. Hoe zoek je uit wat je precies wilt en kunt doen? Waar wil je precies heen?

Het moest concreter worden. Maar hoe?

Ik was een jaar geleden maar gewoon begonnen met bloggen. Over mijn vage idee, over mijn innerlijke overtuigingen, over het zoeken naar informatie.

Het uiten van mijn vage idee werkte.

Mensen kwamen met tips, ideeën en contactpersonen. Dat is echt heel fijn en handig. Zo mailde iemand mij over een Braziliaanse professor die tijdelijk in Nederland was. Hij stond open voor een gesprek om mij verder te helpen.

De Braziliaanse professor vertelde ik ook alleen maar mijn vage idee. Dat maakte niet uit: hij vertelde honderduit over Brazilië. Over duurzame initiatieven, over de problemen aan de kust, over de politieke situatie en over de algemene economische ontwikkeling in Brazilië.

Dat ik niet wist wat ik wilde, was misschien wel een voordeel: hij vertelde over dingen waar ik zelf nooit naar gevraagd zou hebben.

Wel had ik vooraf voor mezelf bepaald wat ik eruit wilde halen, zodat het niet een gesprek over koetjes en kalfjes zou worden. Ik wilde mijn plan concreter hebben. Ik wilde focus, aanknopingspunten.  En die kreeg ik.

Zo vertelde hij over solidarity economy.

De solidarity economy is een alternatieve manier van het organiseren van economische activiteiten. Het is niet gericht op het vermeerderen van kapitaal, maar het is gericht op de mens zelf. Vele gemeenschappen zagen (en zien) zich genoodzaakt om creatieve, lokale en autonome manieren te ontwikkelen om in hun basisbehoeften te voorzien, als alternatief op het kapitalisme.

Toenemende uitbuiting en de groeiende stedelijke en landelijke werkloosheid ontstaan uit het kapitalisme, zorgen er voor dat solidarity economy in Brazilië flink groeit.

In Brazilië zijn 1,2 miljoen werknemers op een of andere manier betrokken bij solidarity economy. De professor vertelde me dat de solidarity economy in Brazilië al heel lang aan de gang is, en dat men er pas veel later onderzoek naar deed en de theoretische kaders heeft ontwikkeld.

De belangrijke principes van de solidarity economy zijn[1]:

  • Zelf-management;
  • Democratisering van economische relaties;
  • Samenwerking in plaats van competitie;
  • Waardering van diversiteit: mensen zijn belangrijker dan winst;
  • Waardering van lokale kennis en voortdurend leren;
  • Sociale rechtvaardigheid en emancipatie;
  • Bescherming van de natuur.

Het cirkeldiagram van Ethan Miller geeft de Solidarity Economy beknopt weer [2]:

solidarity economy


Wat mij zo intrigeert aan de solidarity economy is dat mensen uit eigen beweging hun eigen economie succesvol ontwikkelen.

Ethan Miller schrijft:

Can thousands of diverse, locally-rooted, grassroots economic projects form the basis for a viable democratic alternative to capitalism?

“[…] economic activists around the world organizing under the banner of economía solidaria, or “solidarity economy,” would answer a resounding “yes!” It is precisely these innovative, bottom-up experiences of production, exchange, and consumption that are building the foundation for what many people are calling “new cultures and economies of solidarity.” [3]


Hier wil ik zeker meer van weten!
De volgende stap is dan – eindelijk! – de locatie bepalen. In de Braziliaanse Solidarity Economy database zoek ik solidair economische bedrijven aan de kust. Ik zoek naar plekken waar relatief veel solidair economische bedrijven zijn gevestigd én naar plekken waar ook ecologische initiatieven, bedrijven of reservaten zijn. In combinatie met mijn eerdere overwegingen zal er toch echt een locatie uit moeten rollen. Als we weten waar we heen gaan, dan kunnen we ook beter bepalen wat we kunnen gaan doen, zei de Braziliaanse professor. Ik ben benieuwd 🙂

 

Meer lezen?
De principes van Solidarity Economy | Vertaling Portugees – Engels via Google Translate
Community Economies | Site over allerlei verschillende economieën met veel informatie
Solidarity Economics | Turbulence | Ideals for Movement

 

6 Responses

  1. Socrates
    |

    Dag Fenanda,

    Van vaag naar concreet gaan is niet altijd makkelijk, zelf zit ik in het gaan van breed naar toegespitst – ook een uitdaging 😉

    Ik heb allerlei ideeën over hoe de circulaire en solidaire economie samenhangen. Die ideeën zijn vooral gericht op Europa/NL/Amsterdam. Maar TOEVALLIG is, na een flinke sluimerperiode, mijn Braziliaanse belangstelling onlangs weer aangewakkerd (deels door de opstanden).

    Oftewel, als je me een mail stuurt, wissel ik graag wat ideeën uit!

  2. Fenanda Jacobs
    |

    Hoi Socrates,

    Wat leuk dat je bezig bent met solidaire economie, allerlei ideeën hebt en Braziliaanse belangstelling hebt! Toevallig 😉

    Ik stuur je z.s.m. een mail!

    Groet,
    Fenanda

  3. Susan
    |

    Interessant….neem aan dat je deze wel al kent he: http://tegenlicht.vpro.nl/afleveringen/2012-2013/Semler.html
    Of het volledig binnen dit plaatje past weet ik niet maar hee, het is wel Braziliaans 😉

    Leuk om dit proces te volgen, en ik besef (wederom) dat ik een aantal mailtjes echt eens moet gaan versturen, die al een tijdje blijven hangen omdat mijn ideeën nog zo vaag zijn en ik het eerst concreet wil hebben. Maar juist maar gewoon de wereld insturen is waarschijnlijk wat het uiteindelijk concreter maakt.

  4. Fenanda Jacobs | Mira Mero
    |

    Alles wat Braziliaans is, is goed 😉

    Herkenbaar dat je het eerst concreet wil hebben voordat je ermee naar buiten gaat. Voor mij werkt het om bewust te accepteren dat ik het nog niet weet (wist), en als mensen daar dan ‘moeilijk’ of ‘kritisch’ over doen, dan kan ik glimlachend zeggen: “klopt, het is nog vaag” en dan schiet ik niet zo in de verdediging.

    Het schrijven op een blog vind ik zelf nog wel redelijk veilig voelen overigens. Als ik kritiek krijg, dan kan ik nog altijd van mijn laptop weglopen en onder de dekens kruipen 😉

    Ik kijk uit naar de updates van je blog de komende tijd 😀

  5. Chris
    |

    Beste Fenanda,

    Een paar weken geleden was ik aanwezig bij het 7e World Environmental Education Congress in Marrrakech. Daar sprak iemand tijdens de laatste plenaire sessie over de bijdragen van dat continent aan leren voor duurzame ontwikkeling (dat overal ter wereld een grote vlucht en steeds meer georiënteerd lijkt op een circulaire economie. Die bijdragen liggen wat anders dan elders en richten zich mede op de vrije samenleving zoals Paolo Freire die indertijd heft beschreven in ‘Pedagogy of the oppressed’.
    Ik denk dat de onvrijheid van nu vaak een wat andere is dan toen; het gaat niet alléén meer om onderdrukking (hoewel dat in ZA nog veel voorkomt) maar ook om het opheffen van non-vrijheden die te maken hebben met gezondheid, toegang tot bestaansbronnen e.d.

    Degene die het erover had tijdens het congress, was Marcos Reigota. Ziehier wat info over hem (ik ga ervan uit dat je Portugees leest): Marcos Antonio Dos Santos Reigota es Profesor del Programa de Posgrado en Educación, Universidad de Sorocaba, São Paulo, Brasil. Dotor por la Universidad Católica de Louvain. Pós-doutor en la Universidad de Genebra. É editor de la Revista de Estudos Universitários; miembro honorário de la Academia Nacional de Educación Ambiental de México. Fue coordinador del GE Educación Ambiental de la Anped. Recibió de la Orden de los Advogados de Brasil (São Carlos-SP), em 1998, el prêmio de “Personalidade do Meio Ambiente”. En 2005 fue homenajeado por la Universidad Pedagógica Veracruzana de México y en 2006 por la Associação Promissense Olho d`água de Proteção. Ambiental de Promissão-SP. Linéas de investigación: Cotidiano Escolar, Práticas Pedagógicas y Medio Ambiente. Entre los proyectos de investigación: O estado da arte da educação ambiental no Brasil ; Discursos dos movimentos sociais e dos governos latino-americanos sobre a natureza e a educação ambiental escolar; A natureza e o cotidiano escolar em textos literários contemporâneos e as suas relações com a educação ambiental.

    Misschien een idee om ook hem eens te benaderen, Freire heeft immers een visie die voor daar nog steeds relevant is. Zo had hij het onder meer over het recht op natuur- en milieu-educatie en nme die politiek gericht zou moeten zijn. Dat spreekt me erg aan!

    Groet,

    Chris Maas Geesteranus

  6. Fenanda Jacobs | Mira Mero
    |

    Hoi Chris,

    Hartelijke dank voor de uitgebreide reactie, informatie en tips. Ik ga zeker contact met Marcos Reigota opnemen (mijn Portugees is weggezakt, maar lezen lukt wel. En anders hebben we altijd nog Google Translate ;))

    Paolo Freire zal ik ook opzoeken. Ik ben het met je eens wat je zegt over onderdrukken en non-vrijheden. In de Critical Race Theory spreken ze ook over privileges. Volgens mij is dat wat je bedoelt met non-vrijheden? Het schetst in ieder geval (beiden denk ik) hoe gecompliceerd en soms ongrijpbaar ongelijkheid is. Iets waar veel meer aandacht voor zou moeten komen, in mijn ogen.

    Ik houd je op de hoogte van mijn onderzoek!

    Groet,
    Fenanda